Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, internet và mạng xã hội đã trở thành công cụ hữu ích trong học tập, làm việc và giao dịch hằng ngày. Tuy nhiên, đây cũng là môi trường để các đối tượng xấu lợi dụng thực hiện nhiều hành vi lừa đảo với thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây thiệt hại lớn về tài sản và ảnh hưởng đến an ninh, trật tự.

Thời gian gần đây, các cơ quan chức năng liên tục ghi nhận nhiều vụ lừa đảo qua mạng với số tiền bị chiếm đoạt từ vài triệu đến hàng tỷ đồng. Điều đáng nói là nạn nhân không chỉ là người cao tuổi mà còn có cả người trẻ, cán bộ, công chức và những người thường xuyên sử dụng điện thoại thông minh. 

Một số thủ đoạn lừa đảo phổ biến hiện nay gồm: 

Thứ nhất, giả danh cơ quan nhà nước như Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án, cơ quan Thuế, Bảo hiểm xã hội hoặc Điện lực để gọi điện thông báo người dân liên quan đến vụ án, nợ cước viễn thông, nợ thuế hoặc yêu cầu xác minh thông tin cá nhân. Sau đó, các đối tượng yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản để "kiểm tra" hoặc "chứng minh tài chính". Đây đều là thủ đoạn lừa đảo. 

Thứ hai, giả mạo ngân hàng, gửi tin nhắn hoặc đường link yêu cầu cập nhật thông tin tài khoản, xác thực sinh trắc học hoặc nâng cấp dịch vụ. Khi người dân đăng nhập vào các đường link giả mạo, toàn bộ thông tin tài khoản và mã OTP có thể bị đánh cắp. 

Thứ ba, chiếm quyền sử dụng tài khoản Facebook, Zalo, sau đó nhắn tin mượn tiền người thân, bạn bè hoặc kêu gọi chuyển tiền với lý do cấp bách như tai nạn, nhập viện, làm ăn. 

Thứ tư, lừa đảo tuyển cộng tác viên làm việc online, hứa hẹn thu nhập cao, chỉ cần làm nhiệm vụ đơn giản như thích, chia sẻ, đặt đơn hàng. Ban đầu các đối tượng trả hoa hồng để tạo niềm tin, sau đó yêu cầu nạp tiền với số lượng lớn rồi chiếm đoạt. 

Thứ năm, mạo danh người bán hàng, các sàn thương mại điện tử hoặc đơn vị vận chuyển để thông báo trúng thưởng, nhận quà hoặc yêu cầu thanh toán phí giao hàng, phí hải quan. 

Để chủ động phòng tránh các hành vi lừa đảo trên không gian mạng, bà con cần lưu ý một số nội dung sau: 

Không cung cấp thông tin cá nhân, số căn cước công dân, số tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP cho bất kỳ ai qua điện thoại, tin nhắn hoặc mạng xã hội. 

Không chuyển tiền khi chưa xác minh rõ danh tính người nhận, kể cả khi người đó là người quen nhắn tin qua Facebook, Zalo. Hãy gọi điện trực tiếp để kiểm chứng. 

Không bấm vào các đường link lạ được gửi qua tin nhắn, email hoặc mạng xã hội; chỉ đăng nhập các dịch vụ trên trang web và ứng dụng chính thức. 

Không cài đặt các ứng dụng theo yêu cầu của người lạ hoặc làm theo hướng dẫn từ các cuộc gọi tự xưng là cán bộ cơ quan nhà nước. 

Thường xuyên cập nhật kiến thức về an toàn thông tin, sử dụng mật khẩu mạnh, bật xác thực hai lớp đối với các tài khoản mạng xã hội và ngân hàng. 

Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ bị lừa đảo, người dân cần bình tĩnh, không tiếp tục làm theo hướng dẫn của đối tượng, đồng thời nhanh chóng liên hệ ngân hàng để khóa tài khoản nếu đã chuyển tiền và báo ngay cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được hỗ trợ xử lý. 

Mỗi người dân hãy nâng cao tinh thần cảnh giác, chủ động bảo vệ thông tin cá nhân và tài sản của mình. Đồng thời, tích cực tuyên truyền, nhắc nhở người thân, bạn bè, đặc biệt là người cao tuổi, không nhẹ dạ cả tin trước những lời mời gọi hấp dẫn hoặc những cuộc gọi, tin nhắn bất thường. 

Hãy ghi nhớ nguyên tắc "3 không": Không vội tin – Không cung cấp thông tin cá nhân – Không chuyển tiền khi chưa kiểm chứng. 

Chung tay xây dựng môi trường mạng an toàn, văn minh, góp phần bảo đảm an ninh trật tự và bảo vệ cuộc sống bình yên của mỗi gia đình.