Ngày nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, môi trường số ngày càng trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống. Mạng xã hội và các nền tảng số giúp chúng ta trao đổi thông tin, học tập, làm việc, giải trí và kết nối với cộng đồng. Tuy nhiên, bên cạnh những tiện ích đó, môi trường số cũng đặt ra yêu cầu mỗi người phải có trách nhiệm với lời nói, hình ảnh và thông tin mà mình đăng tải, chia sẻ.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số, nhằm định hướng hành vi của tổ chức, cá nhân theo chuẩn mực văn hóa, đạo đức và pháp luật Việt Nam; góp phần xây dựng môi trường số lành mạnh, an toàn, văn minh, tôn trọng các giá trị văn hóa của dân tộc.

Ứng xử văn hóa trên môi trường số là giao tiếp, tương tác, sáng tạo, chia sẻ và sử dụng thông tin một cách có trách nhiệm, văn minh, tuân thủ pháp luật; phù hợp với chuẩn mực văn hóa, đạo đức xã hội và góp phần lan tỏa những giá trị tích cực, nhân văn.

Để cùng xây dựng môi trường số lành mạnh, an toàn và văn minh, mỗi người cần thực hiện tốt những nội dung sau:

Thứ nhất, tuân thủ pháp luật và tôn trọng người khác.

Mỗi cá nhân cần tìm hiểu và chấp hành các quy định của pháp luật Việt Nam, đồng thời tuân thủ quy tắc, tiêu chuẩn cộng đồng của các nền tảng số và mạng xã hội.

Khi trao đổi, bình luận hoặc phản biện trên mạng, cần giữ thái độ tôn trọng, giao tiếp văn minh, lịch sự; sử dụng ngôn từ, lời thoại và hình ảnh đúng mực.

Không nói tục, không xúc phạm, công kích cá nhân; không nói xấu, bôi nhọ tổ chức, cá nhân; không sử dụng nội dung gây thù hận, kích động bạo lực hoặc phân biệt về giới, vùng miền, dân tộc, tôn giáo và văn hóa.

Thứ hai, thận trọng khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin.

Trên môi trường số, thông tin được lan truyền rất nhanh. Vì vậy, trước khi đăng tải hoặc chia sẻ một nội dung, mỗi người cần kiểm tra nguồn gốc, cân nhắc độ tin cậy và tính chính xác của thông tin.

Hãy ưu tiên chia sẻ những thông tin có nguồn gốc rõ ràng, đáng tin cậy; những nội dung tích cực, hữu ích, có giá trị văn hóa, giáo dục và nhân văn.

Không vội vàng chia sẻ những thông tin chưa được kiểm chứng. Một thông tin sai lệch, nếu được chia sẻ nhiều lần, có thể tiếp tục lan truyền và gây ảnh hưởng đến cá nhân, tổ chức và cộng đồng.

Khi phát hiện tin giả, tin sai sự thật hoặc nội dung vi phạm pháp luật, cần thông báo cho nhà cung cấp dịch vụ, nền tảng số hoặc cơ quan chức năng để được xử lý kịp thời.

Thứ ba, tôn trọng quyền riêng tư và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Khi đăng tải hình ảnh hoặc thông tin cá nhân của người khác trên môi trường số, cần tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và bảo vệ trẻ em.

Mỗi người cũng cần cân nhắc kỹ trước khi công khai hoặc cung cấp thông tin cá nhân trên các nền tảng số; không tùy tiện chia sẻ thông tin của mình hoặc của người khác.

Thứ tư, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ.

Các bài viết, hình ảnh, video và những sản phẩm số do người khác tạo ra cần được tôn trọng. Khi sử dụng hoặc chia sẻ các sản phẩm này trên môi trường số, mỗi người cần tuân thủ các quy định về quyền sở hữu trí tuệ.

Môi trường số không chỉ là nơi tiếp nhận thông tin mà mỗi chúng ta còn là người tạo ra và lan tỏa thông tin.

Một bài viết tích cực, một hình ảnh đẹp, một lời bình luận văn minh có thể góp phần lan tỏa những điều tốt đẹp trong cộng đồng. Ngược lại, những lời nói thiếu chuẩn mực, thông tin sai sự thật hoặc nội dung phản cảm có thể gây ảnh hưởng không tốt đến người khác và xã hội.

Vì vậy, hãy suy nghĩ trước khi đăng, kiểm chứng trước khi chia sẻ, tôn trọng khi bình luận và có trách nhiệm với những gì mình đưa lên môi trường số.

Đối với những người có ảnh hưởng, chủ các trang cộng đồng, nhóm cộng đồng và các kênh nội dung, trách nhiệm càng cao hơn. Cần chủ động sáng tạo, lan tỏa những nội dung có giá trị; góp phần gìn giữ và phát triển văn hóa Việt Nam trên các nền tảng số.

Đồng thời, cần gương mẫu chấp hành pháp luật, thực hiện lối sống lành mạnh, tích cực; không cổ xúy những hành vi vi phạm pháp luật, trái với thuần phong mỹ tục và các giá trị đạo đức tốt đẹp của dân tộc.

Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cũng cần bảo đảm thông tin cung cấp trên mạng là đúng sự thật, rõ nguồn gốc, có kiểm chứng; không lan truyền tin giả, không đăng tải, chia sẻ thông tin vi phạm pháp luật, trái đạo đức, trái thuần phong mỹ tục; đồng thời gương mẫu sử dụng ngôn từ văn minh, chuẩn mực và tôn trọng người tiếp nhận.

Xây dựng môi trường số văn minh không phải là trách nhiệm của riêng một cá nhân hay một cơ quan, tổ chức nào. Đó là trách nhiệm chung của tất cả những người tham gia môi trường số.

Mỗi chúng ta hãy bắt đầu từ những việc rất đơn giản: không chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng; không bình luận xúc phạm người khác; không phát tán tin giả; tôn trọng quyền riêng tư; bảo vệ dữ liệu cá nhân; tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ; đồng thời tích cực chia sẻ những thông tin tốt đẹp, hữu ích và có giá trị nhân văn.

Hãy cùng nhau xây dựng một môi trường số lành mạnh, an toàn, văn minh, nơi công nghệ phục vụ cuộc sống, kết nối cộng đồng và lan tỏa những giá trị tốt đẹp của văn hóa Việt Nam.